Văn hóa doanh nghiệp thường được nhắc đến như một khái niệm vô hình, như tinh thần, giá trị, tư duy vận hành và cách con người trong tổ chức cùng làm việc với nhau.
Nhưng trên thực tế, văn hóa không chỉ tồn tại trong các tuyên ngôn thương hiệu hay bộ giá trị cốt lõi mang tính hình thức. Văn hóa cần được thể hiện mỗi ngày thông qua cách nhân sự tương tác, cộng tác, ra quyết định và đặc biệt là qua chính không gian nơi những hành vi đó diễn ra.
Nói cách khác: Không gian văn phòng không chỉ phản ánh mà còn góp phần định hình văn hóa doanh nghiệp.
1. Không gian làm việc cung cấp nền tảng văn hóa doanh nghiệp
Mỗi doanh nghiệp đều sở hữu một hệ giá trị, mô hình vận hành và định hướng phát triển riêng. Những yếu tố đó không chỉ hiện diện trong chiến lược kinh doanh, mà còn được phản ánh trực tiếp trong cách doanh nghiệp tổ chức không gian làm việc.
Một văn phòng đề cao cộng tác sẽ khác hoàn toàn với một văn phòng ưu tiên tính tập trung và kiểm soát. Một doanh nghiệp theo đuổi đổi mới sáng tạo sẽ cần môi trường khác với một tổ chức vận hành dựa trên quy trình và tính hệ thống.
(Văn phòng Esoft Việt Nam – nguồn ảnh: Nguyen Thai Thach – Thien Thach Photo)
Bởi vậy, thiết kế văn phòng làm việc chưa bao giờ là bài toán thẩm mỹ hay diện tích. Đó là quá trình chuyển hóa tư duy vận hành và văn hóa tổ chức thành trải nghiệm không gian hữu hình.
2. Không có một mô hình văn phòng “tốt nhất” – chỉ có mô hình phù hợp nhất
Một trong những sai lầm phổ biến của nhiều doanh nghiệp hiện nay là áp dụng xu hướng thiết kế văn phòng theo thị trường mà không xuất phát từ nhu cầu vận hành thực tế.
Thiết kế mở, bộ bàn ghế công thái học và chế độ làm việc từ xa đều có thể là mô hình hiệu quả nhưng chỉ khi chúng phù hợp với văn hóa và mục tiêu tổ chức. Bởi mỗi doanh nghiệp vận hành theo một cấu trúc văn hóa khác nhau, và mỗi cấu trúc đó đòi hỏi một chiến lược không gian riêng biệt.
3. Thiết kế workplace cần bắt đầu từ việc hiểu rõ văn hóa doanh nghiệp
a. Doanh nghiệp đề cao tính hợp tác
Những tổ chức tập trung vào phát triển con người, teamwork và kết nối nội bộ thường cần:
(Văn phòng Esoft Việt Nam – nguồn ảnh: Nguyen Thai Thach – Thien Thach Photo)
b. Doanh nghiệp theo đuổi đổi mới sáng tạo
Với các tổ chức lấy sự đổi mới làm lợi thế cạnh tranh, văn phòng của họ sẽ cần:
(Văn phòng JAS Hà Nội – nguồn ảnh: APES)
c. Doanh nghiệp vận hành theo quy trình/kiểm soát
Các tổ chức đề cao tính ổn định và hệ thống thường phù hợp với:
d. Doanh nghiệp định hướng hiệu suất/cạnh tranh
Những tổ chức đề cao tốc độ và kết quả cần:
4. Một doanh nghiệp không chỉ có một nền văn hóa duy nhất
Trên thực tế, trong cùng một tổ chức luôn tồn tại những tiểu văn hóa vận hành giữa các phòng ban: Đội ngũ Marketing cần môi trường khác với Kế toán, khối Sales có cách làm việc khác với Back Office, bộ phận Sáng tạo có nhu cầu không gian khác với Vận hành.
(Văn phòng KONE Việt Nam – nguồn ảnh: Nguyen Thai Thach – Thien Thach Photo)
Vì vậy, một văn phòng hiệu quả không nên áp dụng tư duy “tiểu thành đại”. Thay vào đó, không gian cần được thiết kế để vừa phản ánh bản sắc chung của doanh nghiệp, vừa đáp ứng đặc thù vận hành của từng bộ phận.
5. APES thiết kế workplace là thiết kế cách doanh nghiệp vận hành mỗi ngày
APES luôn giữ vững quan điểm: Một văn phòng được đầu tư tốt là một văn phòng giúp doanh nghiệp:
(Văn phòng Fintwin Việt Nam – nguồn ảnh: Nguyen Thai Thach – Thien Thach Photo)
Muốn xây dựng một nền văn hóa mạnh, doanh nghiệp cần bắt đầu từ việc thiết kế đúng không gian để văn hóa ấy có thể diễn ra. Bởi văn phòng chính là nơi doanh nghiệp hiện thực hóa mong muốn vận hành, phát triển và được ghi nhớ.
